В заголовках  В тексте
Шимбә, 07 Гыйнвар 2017 08:20

Sotsial' ölkä: yaxşığa ğına ömetlänik

Qatlawlı iqtisadi wäzğiät küp kenä tarmaqlarğa çığımnarnı kimetergä, qayışlarnı qısıbraq buarğa mäcbür itte. Ämma sotsial' ölkä härçaq iñ östenleklelärdän sanalıp kilde. Xalıqnıñ tormış sıyfatına yoğıntı yasağan programma häm başlanğıçlarğa ağımdağı krizis waqıtında da zıyan kitermäskä tırıştılar. Şulay da qaznadağı aqça qıtlığı üzen yıldan-yıl nığraq sizderä.


PENSİÄ İNDEKSATSİÄSEN 5 MEÑ SUM BELÄN ALMAŞTIRDILAR


Äytik, ölkän yäştägelär pensiäläreneñ yılına ike tapqır arttırıluına künegep betkän ide. Bıyıl isä alarğa yıl başındağı üseş belän genä qänäğätlänergä turı kilde. Fevral' ayında pensiälär 4 protsentqa indeksatsiälände. Ğädättä, köz aylarında yasala torğan indeksatsiäneñ bıyılğısı iñ baştan uq zur soraw astında ide. Näticädä, il citäkçelegeneñ qararı söyeneçle bulmadı.

Ä menä eşläwçe pensionerlarnıñ pensiäse bötenläy dä artmadı. Bügenge köndä 1,1 million pensionernıñ 400 meñgä yaqını şuşı kategoriägä qarıy. Moña qädär pensiä indeksatsiäse layıqlı yaldağılarnıñ barısın da qolaçlasa, ağımdağı yılnıñ 1 ğinwarınnan kertelgän üzgäreşlär buyınça, layıqlı yal yäşenä citep tä, eşläwen däwam itüçelärneñ aqçası elekkege däräcädä qaldı. Pensiälär pensioner eşlämi başlağaç qına «töşep qalğan» indeksatsiä külämenä üstereläçäk.

Şulay da pensionerlarğa berniqädär yärdäm kürsätü yulın taptılar. Ğinwar ayında alarğa 5 meñ sum külämendä östämä aqça birü turında qarar qabul itelde. Şunı iskärtep uzarğa kiräk: ul ber tapqır ğına bireläçäk. İlebezdä mondıy aqçalata yärdäm iminiät häm qartlıq buyınça pensiä aluçı 43 million keşegä kürsäteläçäk. Bu maqsatlarğa 200 milliard sumnan artıq aqça bülep birelgän.




5 meñ sum külämendäge aqçanı Rossiä Federatsiäse territoriäsendä daimi yäşäwçe häm pensiä tülänüçe grajdannar alu xoquqına iä. Tüläwlär barlıq pensionerlarğa da (şul isäptän eşläwçelärenä dä) bulaçaq. Pensiälären poçta bülekçäläre häm pensiäne öygä kiterep birü xezmäten başqaruçı oyışmalar aşa aluçılar öçen ul här pensionernıñ terkälü urını buyınça pensiä bülekçäsendä tülänä, pensiälären saqlıq kassaları aşa aluçılarnıñ isä şäxsi sçetına küçereläçäk.

- Tatarstanda älege östämä aqça belän iminiät häm qartlıq pensiäsen aluçı 1 million 117 meñnän artıq keşe tä'min iteläçäk. Bu - eşläwçe häm eşlämäwçe grajdannar. Älege maqsatlarğa 5,6 milliard sumnan artıq aqça taläp iteläçäk, – di Rossiä Pensiä fondınıñ Tatarstan buyınça bülekçäse citäkçese Eduard Wafin.

2017 yılda yañadan pensiälärneñ tulı formatlı indeksatsiäsenä kire qaytu küzdä totıla. Niätlärne tormışqa aşırıp bulırmı – anısın waqıt kürsäter.


ANA QÄPİTALIN SAQLAP QALDILAR, ARTTIRIRĞA İSÄ AQÇA YUQ


Rossiä Prezidentı Vladimir Putin Ana kapitalın indeksatsiäläwne 2020 yılğa qädär tuqtatıp toru turındağı qanunnı imzaladı. Bu qarar 2018 yılnıñ 1 ğinwarınnan üz köçenä kerä. Xäzerge waqıtta Ana kapitalınıñ küläme 453 meñ 26 sum täşkil itä.

Uzğan yılda Rossiä İqtisadi üseş ministrlığı Ana kapitalınnan ğomumän baş tartırğa täqdim itkän ide. Şul räweşle, 300 milliard sumnı yanğa qaldırıp bulaçaq, dielde. Ämma älege programmanı saqlap qala aldılar.




«Ana kapitalı» programmasın ozaytuın ozayttılar, ämma indeksatsiäläwgä aqça taba almadılar. Moña qädär 9 yıl däwamında arttırılıp kilgän däwlät yärdäme küläme inde bıyıl uq üzgäreşsez qaldırılğan ide. Aldağı öç yılda da ikençe, öçençe häm annan soñğı balaların tabuçılarğa kürsätelä torğan yärdäm külämen arttırmasqa qarar qıldılar.


BALALAR BAQÇASI YÄNÄ QIYMMÄTLÄNÄ


2017 yılnıñ 1 ğinwarınnan Tatarstanda balalar baqçası öçen tüläwlär arta. Ata-analar balaları mäktäpkäçä belem birü uçrejdenielärenä yörgän öçen 8 protsentqa kübräk tülärgä tieş bulaçaq. Tatarstan Mäğärif häm fän ministrlığınnan xäbär itülärençä, tüläwneñ küläme artu mäğärif oyışmalarınıñ eşçänlegen finanslaw çığımnarı, şul isäptän azıq-tölek bäyäläre, balalar baqçalarındağı sabıylarnı qaraw-tärbiäläwdä qatnaşqan personalnıñ xezmät xaqı üsüenä bäyle.


Şul uq waqıtta baqçada balanı tärbiäläw çığımnarınıñ 70 protsent çamasın däwlät üz östenä ala. Ata-analar tüli torğan summa uçrejdenie törenä, eş rejimına häm balanıñ yäşenä bäyle. Misal öçen, bügen iñ kiñ taralğan balalar baqçasında 10,5 säğätlek törkemdä yörüçe 3 yäştän alıp 7 yäşkä qädärge bala öçen äti-änilär 2770 sum tüli. Ä kiläse yılnıñ 1 ğinwarınnan ul 227 sumğa artıp, 2997 sum bulaçaq.



Şunı da bilgeläp ütärgä kiräk: ata-analarğa qaralğan taşlamalar häm kompensatsiälär üz köçendä qala. Berençedän, härkemgä federal' subsidiä tieşle: berençe balağa – 20, ikençesenä – 50, öçençesenä 70 protsent kire qaytarıla. İkençedän, respublika qaznasınnan da östämä kompensatsiä tülänä. Kereme can başına 20 meñnän artmağan här keşe älege töbäk yärdämenä ömet itä ala.

Monnan tış, küpbalalı ğailälärgä taşlamalar (alar ata-analar tüläweneñ yartısın tüli häm şul uq waqıtta kompensatsiä alu mömkinlegenä dä iä) saqlana. İnvalid, tuberqulez intoqsikatsiäle balalar, yätim häm ata-ana tärbiäsennän mäxrüm sabıylar balalar baqçalarına buşlay yöri.


Güzäl NASIYBULLİNA

Yazmanı bäyalägez
(0 tavışlar)
Ukılgan 127 märtäbä Soñgı üzgärtü Шимбә, 07 Гыйнвар 2017 10:30
Fiker kaldırırga

Kiräkle mäglümat (*) kertügezgä inanıgız (
HTML-kodlar tıelgan)


Татар-информ яңалыклар

  • БАРЛЫК ХӘБӘРЛӘР
  • ТАТАРСТАН
  • РОССИЯ

Latin imlasına küçerüçe programma avtorı – N.Timerğäliev